Nếu không gặp 4 dấu hiệu này sau khi thức dậy, xin chúc mừng, cơ thể bạn đang khỏe mạnh!

Thời gian gần đây, tại các phòng khám ở Trung Quốc, nhiều người trung niên và cao tuổi đến khám các bệnh mạn tính có chung một đặc điểm: Họ thường đánh giá sức khỏe hoàn toàn dựa vào cảm giác. Chỉ cần không đau, không sốt là cho rằng cơ thể vẫn ổn. Trên thực tế, chỉ trong khoảng 10 phút sau khi thức dậy, cơ thể đã có thể âm thầm phát đi những tín hiệu cảnh báo.

Chóng mặt, mặt sưng phù, tê bì tay chân, thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi – chỉ cần xuất hiện 1 trong 4 biểu hiện này, mọi người cũng không nên xem nhẹ và quy tất cả cho lý do “tuổi tác”. Dưới đây là những nhận thức sai lầm thường được các bác sĩ điều chỉnh trong quá trình thăm khám.

Thứ nhất, chóng mặt, cảm giác mọi thứ quay cuồng sau khi thức dậy.

Nhiều người cao tuổi thường nghĩ ngay rằng mình “tối qua ngủ không ngon” hoặc “đứng dậy quá nhanh”. Họ chỉ cần uống một ngụm nước ấm, nghỉ ngơi một lúc là cho rằng triệu chứng sẽ qua. Đây là một trong những quan niệm sai lầm mà các bác sĩ gần như phải giải thích trong mỗi buổi khám.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất ở người trung niên và cao tuổi là huyết áp tăng vọt vào sáng sớm. Khi một người tỉnh giấc, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt, khiến huyết áp tăng rõ rệt trong vòng 1-2 giờ. Hiện tượng này được gọi là “đỉnh huyết áp buổi sáng”.

Những người mắc tăng huyết áp nhưng không uống thuốc đều đặn hoặc chỉ uống nửa liều thuốc thường dễ gặp vấn đề nhất trong khoảng thời gian này. Tất nhiên, chóng mặt cũng có thể do mạch máu bị chèn ép bởi các vấn đề ở cột sống cổ, thiếu máu lên não, thậm chí là tình trạng ngáy khi ngủ, ngưng thở và thiếu oxy lặp đi lặp lại vào ban đêm.

Cách làm đúng là: Sau khi tỉnh giấc, đừng vội ngồi dậy. Hãy nằm trên giường vận động tay chân trong 30 giây, sau đó ngồi ở mép giường 30 giây rồi mới vịn vào giường để đứng dậy thêm 30 giây. Quy tắc “ba lần 30 giây” này có thể giúp tránh té ngã do thay đổi tư thế đột ngột.

Mỗi gia đình nên chuẩn bị một máy đo huyết áp điện tử. Hãy đo huyết áp liên tục trong vài ngày vào buổi sáng, trước khi uống thuốc và sau khi đi tiểu. Nếu trong 3 ngày khác nhau, huyết áp tâm thu đều từ 140 mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên, người bệnh nên đến bệnh viện để điều chỉnh lại phác đồ điều trị. Không tự ý tăng hoặc giảm liều thuốc.

Thứ hai, mí mắt và khuôn mặt bị sưng phù.

Nhiều người cho rằng nguyên nhân là do tối hôm trước uống quá nhiều nước hoặc kê gối quá thấp. Nếu chỉ thỉnh thoảng xuất hiện một lần thì đúng là có thể do những lý do này. Tuy nhiên, nếu tình trạng hai mí mắt sưng húp, gần như không mở được kéo dài liên tục nhiều ngày vào mỗi buổi sáng và đến trưa vẫn không thuyên giảm, thì vấn đề không còn nằm ở chiếc gối nữa.

Mí mắt sưng hơn nửa giờ sau khi thức dậy mà không thuyên giảm, cần cảnh giác với bệnh thận và tim.

Mí mắt là vùng da mỏng nhất và có mô lỏng lẻo nhất trên cơ thể. Khi cơ thể không thể đào thải nước và natri, đây thường là một trong những vị trí đầu tiên bị sưng phù. Theo nhận định y học phổ biến, phù do bệnh thận thường bắt đầu ở mí mắt và vùng mặt, sau đó mới dần lan xuống chi dưới.

Ngoài ra, hãy quan sát nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng. Nếu nước tiểu có nhiều bọt nhỏ, dày đặc giống bọt bia và rất lâu mới tan, mọi người nên sớm đi xét nghiệm nước tiểu và kiểm tra chức năng thận. Đừng chờ đến khi xuất hiện tình trạng mệt mỏi rõ rệt, lượng nước tiểu giảm mới nghĩ đến việc đi khám.

Thứ ba, tay chân tê bì, các khớp cứng đờ.

Nhiều người thường nghĩ ngay rằng mình bị tê do đêm qua nằm đè lên tay chân hoặc tuần hoàn máu kém. Đúng là nếu bị chèn ép, tay chân có thể tê, nhưng cảm giác này thường chỉ kéo dài vài chục giây và biến mất khi thay đổi tư thế. Nếu mỗi sáng thức dậy, các ngón tay cứng đến mức không thể nắm lại, phải xoa bóp một lúc lâu mới cử động bình thường thì đó lại là vấn đề khác.

Tê một bên, tê đối xứng hai bên và cứng khớp buổi sáng kéo dài hơn nửa giờ là ba tình trạng không giống nhau. Tình trạng tê một bên, xuất hiện từng cơn, đặc biệt khi đi kèm các biểu hiện như nói khó, méo miệng, một bên tay chân yếu đi, cần được cấp cứu ngay lập tức. Đây có thể là vấn đề liên quan đến mạch máu não và không thể chờ đợi.

Nếu cả hai tay và hai chân đều tê đối xứng, có cảm giác như đang đeo găng tay và đi tất, người mắc bệnh tiểu đường cần đặc biệt cảnh giác với biến chứng bệnh lý thần kinh ngoại biên.

Trong khi đó, nếu tình trạng cứng khớp buổi sáng kéo dài hơn 30 phút, các khớp ngón tay sưng đau đối xứng, cần kiểm tra để loại trừ viêm khớp dạng thấp. Việc được điều trị đúng cách ngay từ giai đoạn đầu hay để bệnh kéo dài không điều trị có thể tạo ra khác biệt rất lớn đối với khả năng bảo tồn các khớp sau vài năm.

Thứ tư, thức dậy vẫn mệt mỏi, cảm giác như chưa hề ngủ.

Đây là biểu hiện dễ bị bỏ qua nhất chỉ bằng một câu nói: “Tuổi cao thì ngủ ít đi, chuyện bình thường”. Trên thực tế, nhu cầu ngủ tổng thể của người trên 65 tuổi không giảm đáng kể như nhiều người vẫn nghĩ. Chỉ có điều, họ thường dễ tỉnh giấc giữa đêm và giấc ngủ bị chia thành nhiều đoạn.

Thức dậy vẫn mệt mỏi không đơn thuần là do tuổi tác, mà có thể liên quan đến chất lượng giấc ngủ hoặc quá trình chuyển hóa của cơ thể

Nếu một người ngáy to, giữa chừng đột nhiên ngừng thở vài giây rồi hít mạnh một hơi, ban ngày chỉ cần ngồi đọc báo cũng buồn ngủ, cần kiểm tra để phát hiện hội chứng ngưng thở khi ngủ. Nếu không được kiểm soát trong thời gian dài, bệnh có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch, mạch máu não.

Một nguyên nhân khác là suy giáp. Khi quá trình chuyển hóa chậm lại, người bệnh có thể thường xuyên buồn ngủ, sợ lạnh và bị táo bón. Thiếu máu từ mức độ trung bình trở lên hoặc tình trạng tâm trạng sa sút kéo dài cũng có thể khiến người bệnh không muốn mở mắt vào buổi sáng.

Trước hết, mọi người cần điều chỉnh thói quen ngủ: Duy trì giờ thức dậy cố định mỗi ngày, kiểm soát thời gian ngủ trưa dưới 30 phút, không uống trà đặc, cà phê hoặc rượu trong 2 giờ trước khi ngủ; đồng thời giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ.

Nếu đã thực hiện những điều này mà vẫn cảm thấy mệt mỏi, hãy đến cơ sở y tế để kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm xét nghiệm công thức máu, chức năng tuyến giáp, chức năng gan và thận. Người ngáy nghiêm trọng nên thực hiện đo đa ký giấc ngủ, thay vì cố chịu đựng tình trạng này.

Cuối cùng, khoảng 10 phút sau khi thức dậy mỗi sáng giống như một lần cơ thể tự kiểm tra sức khỏe miễn phí. Nếu không xuất hiện 4 biểu hiện kể trên, đó đương nhiên là điều đáng mừng. Nếu thực sự gặp phải những dấu hiệu này, mọi người cũng không nên tự khiến bản thân hoảng sợ, nhưng càng không được kéo dài tình trạng hoặc xem nhẹ chúng.

Lưu ý: Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thể thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Nếu cảm thấy cơ thể không khỏe, hãy kịp thời đến cơ sở y tế để thăm khám. Hãy lưu lại khi cần và chia sẻ với những người bạn quan tâm!