Ăn mặn kéo dài, tim và thận bị ảnh hưởng thế nào?

Muối giúp món ăn đậm đà hơn nhưng tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp , gây tổn thương tim, thận và mạch máu. Điều đáng lo là những thay đổi này thường diễn ra âm thầm, trong khi người ăn mặn không dễ nhận ra nguy cơ mình đang đối mặt.

TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, cho biết thói quen sử dụng nước mắm, nước tương, bột canh, các món kho mặn và thực phẩm chế biến sẵn khiến nhiều người nạp quá nhiều muối mỗi ngày.

Lượng muối dư thừa kéo dài có thể khiến huyết áp tăng dần mà không gây triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện vấn đề khi đo huyết áp hoặc đã xuất hiện biến chứng tim mạch.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày, tương đương dưới 2.000 mg natri. Tuy nhiên, lượng muối trong khẩu phần của người Việt vẫn cao hơn đáng kể so với mức này.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở lượng muối dùng khi nấu ăn mà còn ở natri có sẵn trong nhiều thực phẩm quen thuộc như mì ăn liền, bánh mì, giò chả, thịt nguội, đồ hộp, dưa muối và các loại nước chấm. Những món ăn mua ngoài hàng, đặc biệt là món kho, rim, rang đậm vị, cũng có thể khiến lượng muối tiêu thụ trong ngày vượt ngưỡng khuyến cáo.

Khi ăn quá nhiều muối, cơ thể có xu hướng giữ nước, làm tăng thể tích máu lưu thông và gây áp lực lớn hơn lên thành mạch. Nếu tình trạng này kéo dài, huyết áp có thể tăng, buộc tim phải làm việc nhiều hơn. Huyết áp cao lâu ngày còn làm tổn thương thành mạch, tăng nguy cơ đột quỵ , bệnh tim và suy giảm chức năng thận.

Điều khiến thói quen này khó thay đổi là nhiều người không cảm thấy mình ăn mặn. Một bát nước chấm, vài lát dưa muối hay gói gia vị mì ăn liền tưởng chừng không đáng kể, nhưng khi cộng dồn với lượng muối trong các món ăn khác, tổng lượng natri tiêu thụ có thể vượt xa nhu cầu của cơ thể.

Theo TS. Hương Giang, giảm muối không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn gia vị mà cần điều chỉnh cách nấu và thói quen ăn uống. Người dân có thể giảm dần lượng nước mắm, muối, bột canh khi chế biến để vị giác thích nghi, đồng thời sử dụng hành, tỏi, gừng, sả, rau thơm, tiêu, ớt, chanh hoặc giấm để tăng hương vị món ăn.

Các món hấp, luộc hoặc nướng ít gia vị cũng là lựa chọn phù hợp hơn so với những món kho, rim quá mặn. Khi ăn, nên hạn chế chấm ngập thức ăn, không đặt sẵn bát nước chấm hoặc lọ gia vị trên bàn và tránh thói quen nêm thêm muối trước khi nếm thử.

Bên cạnh đó, cần giảm sử dụng mì ăn liền, xúc xích, thịt nguội, đồ hộp và các loại thực phẩm chế biến sẵn. Khi mua thực phẩm đóng gói, người tiêu dùng nên đọc nhãn dinh dưỡng, chú ý hàm lượng natri và ưu tiên sản phẩm có mức natri thấp hơn.

Rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu kali như chuối, khoai tây có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp trong một chế độ ăn cân đối. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận hoặc đang được yêu cầu hạn chế kali cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng sử dụng nhóm thực phẩm này. Với muối giảm natri có chứa kali, người có bệnh nền cũng nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi dùng.

Giảm muối là một trong những biện pháp đơn giản để góp phần phòng ngừa tăng huyết áp và các bệnh tim mạch. Thay đổi không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao, mà có thể từ việc bớt một chút gia vị khi nấu, hạn chế nước chấm và chọn thực phẩm ít natri hơn mỗi ngày. Duy trì những điều chỉnh này lâu dài giúp giảm lượng muối đưa vào cơ thể và bảo vệ sức khỏe tim mạch.