Hai món quà sự sống cùng lúc đổ về một bệnh viện, hàng trăm y bác sĩ bước vào cuộc đua sinh tử

Trước thông tin điều phối hai nguồn tạng hiến từ hai bệnh viện khác nhau cùng lúc, toàn bộ hệ thống ghép tạng của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 được kích hoạt trong trạng thái khẩn cấp. Từng cuộc hội chẩn, từng chuyến xe vận chuyển tạng và từng phút trong phòng mổ đều trở thành cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống cho hai bệnh nhân đang ở ranh giới sinh tử.

Kích hoạt toàn hệ thống trong cuộc chạy đua từng phút

Hiếm có ngày làm việc nào tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 căng thẳng như ngày 22/7. Chỉ trong cùng một ngày, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia đồng thời điều phối một lá gan từ Bệnh viện Thanh Nhàn và một quả tim từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 để ghép cho hai người bệnh nặng.

Việc hai nguồn tạng được điều phối cùng thời điểm đặt toàn bộ hệ thống lấy – ghép tạng của bệnh viện vào tình huống đặc biệt. Không một khâu nào được phép chậm trễ bởi với gan và tim, mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tạng ghép và cơ hội sống của người nhận.

Hai nguồn tạng, hai bệnh viện, hai ê-kíp lấy tạng, hai ca ghép khác nhau nhưng chỉ có một giới hạn chung: thời gian.

Không ai cần ra mệnh lệnh lớn tiếng. Chỉ trong ít phút, toàn bộ hệ thống lấy – ghép tạng của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 được kích hoạt.

Từ phòng điều phối, phòng hội chẩn đến các kíp gây mê, phẫu thuật, hồi sức, xét nghiệm, vận chuyển… tất cả cùng chuyển sang trạng thái khẩn cấp.

Từ 9 giờ 30 đến 10 giờ 30, đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, Trung tâm Ghép tạng, ê-kíp ghép gan của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cùng Ban Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn tổ chức hội chẩn liên viện. Phương án lấy tạng, kế hoạch vận chuyển và từng tình huống có thể phát sinh đều được tính toán kỹ lưỡng.

Ngay sau đó, bệnh viện tiếp tục tổ chức hội chẩn nội viện để đánh giá người nhận gan.

11 giờ 45 phút, ê-kíp lấy gan lên đường.

Ở một đầu khác của Hà Nội, từ 12 giờ đến 12 giờ 30, cuộc hội chẩn dành cho ca ghép tim cũng hoàn tất. Đúng 13 giờ, ê-kíp lấy tim có mặt tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Mọi công việc diễn ra song song như những bánh răng của một cỗ máy đã được lập trình chính xác.

Đây cũng là dấu mốc đặc biệt khi Bệnh viện Thanh Nhàn lần đầu tiên thực hiện lấy tạng từ người hiến chết não với sự hỗ trợ trực tiếp của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

TS.BS Lê Trung Hiếu, Giám đốc Trung tâm Ghép tạng, cho biết lần đầu triển khai lấy tạng từ người hiến chết não luôn đòi hỏi sự phối hợp rất chặt chẽ giữa các đơn vị có kinh nghiệm và bệnh viện tiếp nhận kỹ thuật.

Không chỉ cử ê-kíp phẫu thuật và gây mê trực tiếp tham gia lấy tạng, các chuyên gia của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 còn đồng hành từ khâu xây dựng phương án, tổ chức triển khai đến xử trí những tình huống phát sinh. Theo ông, đây cũng là trách nhiệm của bệnh viện trong việc hỗ trợ chuyên môn để mở rộng mạng lưới hiến, lấy và ghép tạng trên toàn quốc.

14 giờ 25 phút.

Cửa phòng mổ ở Bệnh viện Thanh Nhàn mở ra.

Chiếc hộp bảo quản màu trắng nhanh chóng được chuyển lên xe cứu thương đang nổ máy sẵn.

Không có tiếng còi hụ.

Chỉ có những ánh mắt nhìn theo chiếc xe lao đi giữa phố phường Hà Nội. Bên trong chiếc hộp ấy là lá gan của một người vừa khép lại cuộc đời mình.

Cách đó chưa đầy 10 km, một nam thanh niên 30 tuổi đang nằm bất động trong phòng mổ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Chín lần thay huyết tương không giữ nổi lá gan của anh thêm nữa.

Khoảng hai giờ sau, thêm một chiếc xe khác lại rời Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Lần này là một trái tim.

Và ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, những phòng mổ vẫn sáng đèn…

Hai chuyến xe cứu thương lao đi trên những tuyến đường Hà Nội. Bên trong không chỉ là tạng hiến mà còn là hi vọng của hai gia đình đang chờ một phép màu.

Người nhận gan là nam thanh niên mới 30 tuổi. Anh bị suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính. Chín lần thay huyết tương liên tiếp nhưng lá gan vẫn tiếp tục suy kiệt. Cái chết đến gần từng ngày.

PGS.TS.BS Vũ Văn Quang, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Gan – Mật – Tụy, cho biết người bệnh còn rất trẻ nhưng bệnh tiến triển cực kỳ nhanh và không còn đáp ứng điều trị nội khoa. Nếu không được ghép gan kịp thời, nguy cơ hôn mê gan, nhiễm khuẩn huyết, suy đa cơ quan và tử vong trong thời gian rất ngắn là rất lớn.

“Trong hoàn cảnh này, từng giờ, thậm chí từng phút đều quý giá để giữ lại cơ hội sống”, PGS Quang nói.

Ở phòng mổ bên cạnh, người nhận tim cũng đang đứng trước ranh giới mong manh của sự sống. Bệnh nhân mắc bệnh cơ tim giãn, suy tim giai đoạn D – giai đoạn cuối của suy tim. Trái tim mới là cơ hội cuối cùng.

Sau nhiều giờ căng thẳng, cả hai ca ghép đều thành công.

Sự sống được nối dài sau những thử thách khốc liệt

Một ngày sau ghép tim, người bệnh đã được cai máy thở và rút ống nội khí quản.

Đằng sau kết quả ấy là hàng trăm con người âm thầm chạy đua với từng phút. Bởi trong ghép tim và ghép gan, thời gian thiếu máu lạnh quyết định chất lượng tạng cũng như khả năng hồi phục của người bệnh. Mỗi khâu chậm đi vài phút đều có thể làm giảm cơ hội thành công của ca ghép.

Việc đồng thời tiếp nhận hai nguồn tạng từ hai bệnh viện khác nhau trong cùng một ngày là thử thách rất lớn đối với năng lực điều hành và phối hợp liên chuyên khoa. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã vượt qua thử thách ấy bằng kinh nghiệm, sự chính xác và tinh thần phối hợp tuyệt đối.

Nhưng nếu chỉ có kỹ thuật, sẽ không có ca ghép nào bắt đầu. Khởi đầu của mọi cuộc hồi sinh luôn là một sự mất mát.

Ở đâu đó trong bệnh viện, có một gia đình vừa nói lời vĩnh biệt người thân. Giữa nỗi đau không gì bù đắp được, họ đã lựa chọn hiến tạng để sự ra đi của người mình yêu thương không khép lại bằng dấu chấm hết.

Một trái tim ngừng đập đã làm một trái tim khác hồi sinh. Một lá gan khép lại hành trình trong cơ thể này lại tiếp tục viết tiếp cuộc đời của một con người khác.

Có lẽ, đó là điều kỳ diệu nhất của y học hiện đại. Không chỉ chữa bệnh bằng kỹ thuật, mà còn nối dài sự sống bằng lòng nhân ái. Bởi khi một con người chọn cho đi phần quý giá nhất của mình sau khi qua đời, họ không chỉ cứu một bệnh nhân, mà còn thắp sáng niềm hi vọng cho nhiều gia đình và nhắc chúng ta rằng: sự sống đẹp nhất đôi khi bắt đầu từ chính sự sẻ chia.

Chiều muộn. Hai phòng mổ tắt đèn.

Một quả tim đã đập trong lồng ngực mới. Một lá gan bắt đầu làm việc trong một cơ thể khác.

Có hai gia đình trở về sau một cuộc chia li không thể bù đắp. Nhưng ở đâu đó, cũng có hai gia đình khác bắt đầu tin rằng ngày mai vẫn còn phía trước.

Có lẽ, đó là điều đặc biệt nhất của hiến tạng bởi vái chết không phải lúc nào cũng là dấu chấm hết.

Đôi khi, trong sự lựa chọn đầy nhân ái của một gia đình, nó trở thành sự hồi sinh mạnh mẽ để một cuộc đời khác được viết tiếp.