Chỉ 4% ung thư dạ dày được phát hiện sớm tại Việt Nam

Đây là thông tin được BS CKII Nguyễn Đức Thông, Trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Nguyễn Trãi cho biết tại Hội thảo khoa học “Cập nhật nội soi tiêu hoá chẩn đoán và can thiệp 2026” do Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức.

Theo GLOBOCAN Việt Nam năm 2022, tỷ lệ mắc mới ung thư dạ dày ở nam giới đứng hàng thứ ba, với hơn 10.000 ca, còn ung thư đại trực tràng đứng hàng thứ tư, với gần 9.500 ca. Ở nữ giới, ung thư đại trực tràng đứng hàng thứ ba và ung thư dạ dày đứng hàng thứ tư. Như vậy, mỗi năm Việt Nam có khoảng 15.000 ca ung thư dạ dày.

Tuy nhiên, theo BS Thông, tỷ lệ chẩn đoán ung thư ở giai đoạn sớm ở nước ta thấp hơn nhiều so với các nước khác như Hàn Quốc, Nhật Bản. “ Việt Nam hiện chưa có chương trình tầm soát ung thư dạ dày. Trong khi đó, chẩn đoán và điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa là xu thế phát triển hiện nay. Việc thực hiện nội soi theo thời gian thực, phân tầng nguy cơ kết hợp với chuẩn hóa quy trình nội soi giúp tăng khả năng phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm.

Tuy nhiên, nguồn nhân lực vẫn là yếu tố nền tảng. Việc nâng cao chất lượng đào tạo sẽ giúp phát triển đội ngũ nhân lực và tăng khả năng chẩn đoán các tổn thương ung thư sớm ”, BS Thông nói.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày

Theo bác sĩ, ung thư dạ dày có thể liên quan đến các tổn thương tiền ung thư như teo niêm mạc, chuyển sản ruột và nghịch sản. Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng do có thể gây viêm, loét và tổn thương niêm mạc kéo dài.

Bên cạnh đó, béo phì, tuổi cao, đặc biệt trên 50 tuổi, giới tính nam, tiền sử phẫu thuật dạ dày và một số yếu tố di truyền như đột biến gen cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Khi mắc bệnh có thể xuất hiện đau hoặc đầy tức vùng bụng, chán ăn, nhanh no, buồn nôn, ợ chua, đầy bụng sau ăn. Những triệu chứng này dễ nhầm với các bệnh lý tiêu hóa thông thường nên thường bị bỏ qua.

Sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, có máu cũng là những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý và nên được thăm khám sớm.

Cách phòng tránh ung thư dạ dày

Để giảm nguy cơ ung thư dạ dày, bác sĩ khuyến cáo hạn chế ăn mặn, đặc biệt là những thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm hun khói, nướng hoặc chiên ở nhiệt độ cao. Đây là nhóm thực phẩm có thể chứa các hợp chất làm tăng nguy cơ tổn thương và ung thư đường tiêu hóa nếu sử dụng thường xuyên.

Bên cạnh đó, cần hạn chế rượu bia, từ bỏ thuốc lá và tránh sử dụng các chất kích thích. Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu vitamin, kết hợp vận động thường xuyên và nghỉ ngơi hợp lý cũng góp phần bảo vệ sức khỏe tiêu hóa.

Đặc biệt, những người có yếu tố nguy cơ nên chủ động khám và tầm soát theo khuyến cáo của bác sĩ. Phát hiện các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả.