Bác sĩ cảnh báo 1 hành động khi đại tiện dễ gây đột quỵ: Hiếm ai chưa từng làm trong đời

Táo bón hay áp lực thời gian khiến nhiều người có thói quen gồng mình rặn thật mạnh khi đại tiện. Tuy nhiên, hành động tưởng như nhỏ nhặt, vô hại này lại chứa đựng mối nguy hại khôn lường. Cơn đau đầu đột ngột, cảm giác kiệt sức hay thậm chí là nguy cơ ngất quỵ ngay trong nhà vệ sinh hoàn toàn có thể xảy ra chỉ sau một cú rặn quá sức.

Trường hợp của một cụ bà mắc bệnh nền cao huyết áp, tử vong ngay trên bồn cầu giữa đêm gần đây một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo đắt giá về mối liên hệ mật thiết giữa thói quen đi vệ sinh hàng ngày và sức khỏe hệ tim mạch.

Sự việc này xảy ra tại Hồ Nam (Trung Quốc). Cụ bà 72 tuổi có tiền sử bệnh cao huyết áp nhiều năm. Trong một đêm nhiệt độ xuống thấp, do bị táo bón nên cụ bà đã gồng sức rặn mạnh khi đi vệ sinh. Thấy người thân vào nhà vệ sinh quá lâu không ra, gia đình mở cửa thì phát hiện cụ đã gục bất tỉnh ngay trên bồn cầu. Dù được đưa đi cấp cứu ngay sau đó, cụ bà vẫn không qua khỏi do vỡ mạch máu não, gây xuất huyết não diện rộng.

Các bác sĩ trực tiếp cấp cứu cho biết, hành động rặn mạnh kết hợp với nhiệt độ lạnh về đêm đã khiến huyết áp của bệnh nhân vọt lên mức cực cao chỉ trong vài giây, tạo áp lực khủng khống làm vỡ thành mạch máu não. Đây là lời cảnh báo đắt giá về mối liên hệ nguy hiểm giữa thói quen rặn mạnh khi đi vệ sinh và các biến cố tim mạch, não bộ đột ngột.

Vì sao rặn mạnh khi đại tiện lại biến thành “sát thủ” gây đột quỵ?

Rất nhiều người thắc mắc vì sao một lực ép ở vùng bụng khi đang vội hoặc táo bón lại có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tận các mạch máu não. Bác sĩ Chen Hsin Mei (Đài Loan, Trung Quốc) giải thích, khi bạn gồng mình rặn, cơ thể tự động thực hiện nghiệm pháp Valsalva, tức là đóng kín thanh môn, hít sâu và siết chặt toàn bộ cơ bụng cùng cơ hoành. Phản xạ này kích hoạt chuỗi biến động sinh lý cực kỳ nguy hiểm:

– Bão áp lực nội ổ bụng và lồng ngực: Việc co thắt cơ đột ngột đẩy áp lực trong lồng ngực và ổ bụng tăng vọt, chèn ép trực tiếp lên các tĩnh mạch lớn. Dòng máu di chuyển trở về tim bị cản trở nghiêm trọng.

– Huyết áp biến động rung lắc 3 giai đoạn: Ban đầu, lực ép đẩy huyết áp tăng vọt. Tiếp đó, do máu về tim sụt giảm, thể tích tâm thu tụt dốc làm huyết áp tạm thời hạ xuống, buộc tim phải đập nhanh liên tục để bù đắp. Nguy hiểm nhất là ngay giây phút bạn xả hơi thư giãn sau khi rặn xong: áp lực lồng ngực giảm đột ngột khiến máu dồn về tim ào ạt, đẩy huyết áp tăng vọt lên mức kịch trần trong thời gian ngắn.

– Cú sốc thần kinh phế vị: Sự biến động huyết áp liên tục kích thích mạnh hệ thần kinh phế vị, làm nhịp tim có thể bị chậm lại đột ngột. Lượng máu nuôi não bị gián đoạn tạm thời khiến bạn xây xẩm mặt mũi, choáng váng hoặc ngất xỉu ngay trên bồn cầu.

Với những người có sẵn tiền sử cao huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc sở hữu túi phình bẩm sinh, làn sóng áp lực máu cực lớn này sẽ làm xé rách thành mạch, gây xuất huyết não cấp tính hoặc bong tróc mảng xơ vữa gây tắc mạch.

Đặc biệt vào mùa đông hoặc buổi sáng sớm, nhiệt độ thấp khiến các mạch máu bị co thắt tự nhiên. Tác động cộng hưởng giữa cái lạnh và áp lực từ việc rặn mạnh càng khiến nguy cơ tai biến tăng lên gấp bội.

Bỏ túi 2 mẹo đi vệ sinh an toàn, đánh bay táo bón không cần dùng sức

Nói về vấn đề này trên chương trình Doctor is so hot, ác sĩ Chen Bao Ren (Đài Loan, Trung Quốc) khuyến cáo, dù đang vội hay bị táo bón, tuyệt đối không được nín thở gồng mình “chiến đấu” trên bồn cầu. Thay vào đó, bạn nên áp dụng ngay các mẹo nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả sau:

– Tạo thói quen “thở ra khi rặn”: Thay vì nín nén hơi trong ngực, hãy duy trì nhịp thở ra nhẹ nhàng khi đẩy phân ra ngoài. Điều này giúp giải tỏa áp lực trong khoang ngực và giảm tải tối đa căng thẳng cho mạch máu não. Nếu ngồi vài phút mà không thể đi ngoài, hãy đứng dậy uống một ly nước ấm, vận động nhẹ và chỉ quay lại bồn cầu khi thực sự có nhu cầu.

– Kê thêm một chiếc ghế nhỏ dưới chân: Đặt một chiếc ghế đôn thấp dưới chân sao cho đùi và bụng tạo thành một góc khoảng 35 độ. Tư thế ngồi xổm cải tiến này giúp thư giãn hoàn toàn các cơ xung quanh hậu môn, làm thẳng đường cong trực tràng, giúp phân thoát ra ngoài một cách tự nhiên mà không cần tốn quá nhiều sức.