Mỗi ngày kéo giãn hộp sọ 1mm, bác sĩ thay đổi gương mặt trẻ mắc dị tật hiếm gặp

Mỗi ngày chỉ kéo giãn hộp sọ thêm một milimet, nhưng sau nhiều tuần điều trị, sự thay đổi trên khuôn mặt của những đứa trẻ mắc dị tật dính liền sớm khớp sọ trán – đỉnh một bên đã trở nên rõ rệt.

Kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán – ổ mắt được triển khai tại Bệnh viện Nhi Trung ương không chỉ giúp hạn chế những cuộc đại phẫu phức tạp mà còn mở ra cơ hội phục hồi hình thái khuôn mặt và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển lâu dài của trẻ.

Dính liền sớm khớp sọ trán – đỉnh một bên là dị tật bẩm sinh hiếm gặp, xảy ra khi một đường khớp của hộp sọ đóng sớm bất thường ngay từ những tháng đầu đời. Hậu quả là hộp sọ phát triển không đồng đều, khiến khuôn mặt trẻ biến dạng rõ rệt với phần trán bên tổn thương lõm xuống, bên đối diện nhô ra, hốc mắt, sống mũi và toàn bộ vùng mặt bị lệch.

Ê–kíp khoa Sọ mặt và Tạo hình thực hiện phẫu thuật tạo hình và đặt hệ thống kéo giãn phức hợp trán – ổ mắt.

Theo TS.BS Đặng Hoàng Thơm, Trưởng khoa Sọ mặt và Tạo hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, đây không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ. Khi khớp sọ đóng sớm, sự phát triển của hộp sọ, nền sọ và toàn bộ hệ thống xương hàm mặt đều bị ảnh hưởng. Trẻ có thể gặp hàng loạt biến chứng như biến dạng hốc mắt, lệch mũi, mất cân xứng xương gò má, lệch khớp cắn, nghiêng đầu, loạn thị, lác hoặc nhược thị. Một số trường hợp còn có nguy cơ tăng áp lực nội sọ, ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài.

Trước đây, phương pháp điều trị chủ yếu là phẫu thuật tịnh tiến trán – ổ mắt. Đây là cuộc đại phẫu đòi hỏi phải tháo rời gần như toàn bộ khối xương trán – ổ mắt để tạo hình rồi cố định trở lại. Kỹ thuật này có thời gian phẫu thuật kéo dài, nguy cơ mất máu lớn và vẫn có thể tái phát biến dạng do tình trạng khuyết xương sau mổ.

Nhằm giảm mức độ xâm lấn và nâng cao hiệu quả điều trị, các bác sĩ Khoa Sọ mặt và Tạo hình đã triển khai kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán – ổ mắt. Đến nay, 11 bệnh nhi mắc dị tật dính liền sớm khớp sọ trán – đỉnh một bên đã được điều trị thành công bằng phương pháp này.

Trong ca mổ, các bác sĩ tạo hình vùng trán – ổ mắt và đặt hệ thống kéo giãn chuyên dụng tại những vị trí đã được tính toán chính xác. Sau phẫu thuật, trẻ bước vào giai đoạn kéo giãn xương. Thiết bị được điều chỉnh hai lần mỗi ngày, mỗi lần 0,5 mm, tương đương tổng mức kéo giãn 1 mm mỗi ngày.

Quá trình này được duy trì đến khi đạt khoảng cách mong muốn, trung bình khoảng 30 mm. Sau đó, thiết bị ngừng kích hoạt nhưng vẫn được giữ cố định thêm khoảng ba tháng để phần xương mới hình thành và phát triển ổn định trước khi tháo bỏ.

Theo các bác sĩ, kỹ thuật hoạt động dựa trên nguyên lý tạo xương dưới tác động của lực kéo. Khi hai đầu xương được tách dần với tốc độ phù hợp, cơ thể sẽ tự hình thành mô xương mới lấp đầy khoảng trống. Nhờ đó, việc chỉnh sửa biến dạng và tái tạo xương diễn ra đồng thời, giúp hạn chế tối đa tình trạng khuyết xương và giảm nhu cầu ghép xương bổ sung.

Hệ thống kéo giãn giúp điều chỉnh vị trí xương trán – ổ mắt từ từ, tạo điều kiện cho xương mới hình thành trong quá trình điều trị.

TS.BS Đặng Hoàng Thơm cho biết ưu điểm nổi bật của phương pháp là có thể áp dụng từ rất sớm, khi trẻ khoảng 6 tháng tuổi. Việc điều trị ở giai đoạn này không chỉ giúp hạn chế nguy cơ tái phát biến dạng mà còn tạo điều kiện để các mô mềm thích nghi dần với sự thay đổi của khung xương, từ đó mang lại kết quả thẩm mỹ tự nhiên hơn.

Với nhiều gia đình, những thay đổi ấy là niềm hy vọng được nhìn thấy mỗi ngày. Chị T.H, mẹ một bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương, xúc động chia sẻ rằng sau mỗi lần bác sĩ điều chỉnh thiết bị, phần trán lõm của con lại nhô ra thêm một chút. Khuôn mặt vốn mất cân đối, mắt và mũi bị lệch nay đã hài hòa hơn rõ rệt.

Trong khi đó, chị N.A cho biết điều khiến gia đình yên tâm nhất không chỉ là diện mạo của con được cải thiện mà còn là cơ hội phát triển lâu dài. Trước đây, chị luôn lo lắng việc khớp sọ đóng sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ và trí tuệ. Nay khi hộp sọ được mở rộng, tạo thêm không gian cho não phát triển, cả gia đình đã vơi đi nỗi bất an kéo dài suốt nhiều tháng.

Kết quả sau 2 năm điều trị bằng phương pháp kéo giãn phức hợp trán – ổ mắt của một bệnh nhi tại khoa Sọ mặt và Tạo hình.

Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, việc làm chủ kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán – ổ mắt đánh dấu bước tiến quan trọng trong phẫu thuật tạo hình sọ mặt trẻ em tại Việt Nam. Không chỉ thay thế dần những cuộc đại phẫu nặng nề, phương pháp này còn mở thêm cơ hội để nhiều trẻ mắc dị tật sọ mặt phức tạp được tiếp cận các kỹ thuật điều trị hiện đại ngay trong nước, từng bước lấy lại gương mặt cân đối và một tương lai phát triển tốt hơn.

📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.